Analiza rentowności

Analiza rentowności (zyskowności) służy nie tylko ocenie przedsiębiorstwa, ale i ocenie umiejętności kierownictwa takiego zarządzania przedsiębiorstwem, które zapewnia generowanie wysokich zysków z zaangażowanych środków.

Wskaźniki rentowności (zyskowności) przedstawiają efektywność finansową przedsiębiorstwa przez powiązanie wyniku finansowego z przychodami ze sprzedaży, zasobami majątku i kapitałem własnym.1 Do opisu rentowności służą wskaźniki grupowane w następującym układzie:2

  • wskaźniki oparte na sprzedaży (rentowność sprzedaży),
  • wskaźniki oparte na aktywach (rentowność ekonomiczna),
  • wskaźniki oparte na kapitale (rentowność finansowa).

Wskaźnik rentowności sprzedaży brutto określa relację zysku brutto do przychodu netto ze sprzedaży. Wskaźnik ten może być wykorzystany jako miernik informujący o polityce przedsiębiorstwa, szczególnie w sferze stosowanych cen towarów, wyrobów lub usług. Wskaźnik rentowności brutto ma następującą postać:3

Wskaźnik rentowności sprzedaży brutto

Wskaźnik ten informuje, jaka jest rentowność firmy przy uwzględnieniu wszystkich segmentów działalności. Pokazuje, jaką rentowność brutto osiągnęła firma jako całość, tzn. o ile procent przychody były wyższe od kosztów.

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto jest relacją zysku netto do przychodu netto ze sprzedaży. Wskaźnik ten przedstawia zrealizowaną marżę na wypracowanej wielkości przychodów ze sprzedaży. Obliczenia wskaźnika dokonuje się na podstawie wzoru:4

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto

Wskaźnik ten uwzględnia podatek dochodowy i inne obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego. Informuje o udziale wyniku netto w wartości sprzedaży, czyli o wartości zysku netto przypadającej na 1 zł przychodów ze sprzedaży. Im niższy jest wskaźnik, tym większa sprzedaż musi zostać zrealizowana dla osiągnięcia określonej kwoty zysku. Natomiast większa wartość wskaźnika oznacza korzystniejszą kondycję finansową firmy.

Wskaźnik rentowności aktywów jest relacją zysku netto do średniego stanu aktywów. Wskaźnik ten informuje, jaka wielkość zysku netto przypada na jednostkę majątku wykorzystywanego w przedsiębiorstwie. Wzór przedstawia się następująco:5

Wskaźnik rentowności aktywów

Rentowność majątku pokazuje jak wydajnie wykorzystywany jest jego majątek. Informuje o udziale wyniku finansowego w aktywach ogółem. Im wskaźnik ma wyższą wartość, tym opinia o kondycji finansowej jest korzystniejsza.

Wskaźnik rentowności kapitału własnego należy do grupy najważniejszych wskaźników związanych z oceną przedsiębiorstwa. Jest on istotny dla akcjonariuszy, udziałowców, gdyż wskazuje, jaki jest zwrot z zaangażowanego kapitału w spółkę. Wskaźnik ten jest relacją zysku netto do średniego stanu kapitału własnego. Konstrukcja wskaźnika jest następująca:6

Wskaźnik rentowności kapitału własnego

Wskaźnik jest informacją, ile procent korzyści przyniosła inwestycja dla właściciela kapitału. Im wyższa wartość wskaźnika, tym sytuacja dla akcjonariuszy jest korzystniejsza, gdyż pozwala na uzyskanie wyższego zwrotu z zainwestowanego kapitału w postaci większej dywidendy.

Okres zwrotu zainwestowanego kapitału własnego (w latach) jest uzupełnieniem wskaźnika ROE. Informuje on, po ilu latach, kapitał oraz przekazywany corocznie zysk netto na dywidendę zostanie zwrócony właścicielowi w całości. Wzór jest następujący:7

Okres zwrotu zainwestowanego kapitału własnego (w latach)

Tak więc wskaźniki rentowności pozwalają ocenić efektywność wykorzystania ograniczonych zasobów do prowadzeni działalności. Dodatnie wskaźniki rentowności wskazują, że jednostka prowadzi zyskowną działalność w poszczególnych segmentach swojej działalności.


1 Kotowska B., Uziębło A., Wyszkowska-Kaniewska O., Analiza finansowa w przedsiębiorstwie, CeDeWu, Warszawa 2009, s. 89.
2 Kowalak R., Ocena kondycji finansowej przedsiębiorstwa w badaniu zagrożenia upadłością, ODDK, Gdańsk 2008, s. 127.
3 Kotowska B., Uziębło A., Wyszkowska-Kaniewska O., Analiza, op. cit., s. 90.
4 Ibidem.
5 Ibidem.
6 Sierpińska M., Jachna T., Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych, PWN, Warszawa 2005, s. 169.
7 Rybicki P., Sprawozdanie finansowe. Co mówi o firmie?, Poltext, Warszawa 2009, s. 122.

Powrót