Analiza wstępna rachunku zysków i strat

Analiza wstępna rachunku zysków i strat polega na wyliczeniu i interpretacji wskaźników struktury i dynamiki. Jednak metodologia badania struktury wydaje się bardziej skomplikowana, ale okazuje się logiczna. Główne zasady to:1

  1. w przedsiębiorstwie najważniejsza jest działalność operacyjna, to za punkt odniesienia przyjmuje się przychody ze sprzedaży (jako 100%). To w stosunku do nich ustala się udział kosztów, przychodów i wyników na poszczególnych obszarach działalności przedsiębiorstwa. Udziały te oblicza się dzieląc poszczególne pozycje przez przychody ze sprzedaży (czyli przez pozycję 1).
  2. w przypadku wyniku na działalności operacyjnej sensowne wydaje się odniesienie go do przychodów z działalności podstawowej i pozostałej operacyjnej. Pozycję 9 należy podzielić przez sumę pozycji 1 i 6.
  3. udział wyników z pozycji 13, 15 i 17 należy liczyć w stosunku do przychodów ogółem, czyli do przychodów z działalności podstawowej operacyjnej, pozostałej operacyjnej i finansowej. Dzieli się więc je przez sumę pozycji 1, 6 i 10.
  4. udział wyniku operacyjnego oraz wyniku neutralnego, które są składowymi zysku brutto, liczy się w stosunku do wielkości zysku brutto, czyli obie te podpozycje dzieli się przez pozycję 15.
  5. składowe zysku netto, czyli dywidendę i zatrzymaną część zysku w spółce odnosi się do zysku netto, czyli pozycje 18 i 19 dzieli się przez pozycję 17.

Analiza dynamiki danych analitycznego rachunku zysków i strat pozwala ustalić ogólne źródła osiągniętego wyniku finansowego przedsiębiorstwa.2 Wzrost lub spadek zysku netto wiąże się ze zmianami poszczególnych rodzajów wyniku finansowego oraz czynników na nie oddziałujących. Na przykład wzrost zysku netto występuje w przypadku wyższej dynamiki przychodów ze sprzedaży produktów i towarów, pozostałych przychodów operacyjnych i przychodów finansowych niż kosztów ich uzyskania, wyższej dynamiki zysków nadzwyczajnych niż strat nadzwyczajnych, stosunkowo niższych obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego. Występowanie odwrotnych tendencji powoduje zmniejszenie zysku netto lub powstawanie straty netto.


1 Dynus M., Kołosowska B., Prewysz-Kwinto P., Analiza finansowa przedsiębiorstwa, TNOiK, Toruń 2005, s. 50.
2 Bednarski L., Analiza finansowa w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 1999, s. 69.

Powrót