Wynik finansowy w ekonomice przedsiębiorstw

Wynik finansowy – finansowy efekt prowadzonej działalności gospodarczej. Może być:

  • dodatni (przychody są wyższe od kosztów), a przedsiębiorstwo osiąga zysk,
  • ujemny (przychody są niższe od kosztów), a przedsiębiorstwo ponosi stratę,
  • zerowy (przychody są równe kosztom), a przedsiębiorstwo osiągnęło próg rentowności, gdzie nie osiąga zysku ani nie ponosi straty.

Elementy wyniku finansowego

ep (21)

ep (22)

Przychody ze sprzedaży – liczone są zawsze po cenach netto, bo VAT nie jest podatkiem wpływającym na wynik finansowy. Oblicza się je przez pomnożenie sprzedaży przez cenę zbytu netto.

P = S * czn , czn = czb / 1,23

czn – cena zbytu netto
czb – cena zbytu brutto

Jeżeli sprzedawane wyroby są obciążone podatkiem akcyzowym to podatek ten należy odjąć od przychodów ze sprzedaży.

Podatek akcyzowy = N% * przychody ze sprzedaży

Wynik na sprzedaży

Zyski nadzwyczajne – dodatnie skutki zdarzeń, które zachodzą niepowtarzalnie np. otrzymane odszkodowania itp.

Obowiązkowe obciążenia zysku – podatek dochodowy od osób fizycznych lub od osób prawnych. Jego rodzaj zależy od formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa:

  • podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) – płacą wszystkie podmioty gospodarcze, które posiadają osobowość prawną. Jest to podatek liniowy, a więc obowiązuje jedna stawka procentowa (19 %) bez względu na wysokość osiąganego dochodu,
  • podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) – płacą wszystkie osoby fizyczne i podmioty osób fizycznych, a także spółki osobowe, które nie posiadają osobowości prawnej. Jest to podatek progresywny, uzależniony od osiąganego dochodu (18 %, 32 %).

W przypadku przedsiębiorstwa państwowego CIT nie stanowi jednego obciążenia zysku, dodatkowo odprowadza do budżetu państwa tzw. wpłatę z zysku za korzystanie z majątku państwowego. Wysokość tego świadczenia wynosi 15 % zysku brutto po potrąceniu podatku dochodowego CIT.

Zysk netto

W przypadku jednoosobowych spółek akcyjnych Skarbu Państwa dodatkowe świadczenie nosi nazwę oprocentowania kapitału i ma taką samą wysokość i zasadę naliczania jak wpłata z zysku.

Podział wyniku finansowego – zysk netto dzielony jest wewnętrznie w przedsiębiorstwie i może być przeznaczony na:

  • premię nagrody dla pracowników,
  • dofinansowanie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
  • dywidendy dla wspólników w spółkach kapitałowych,
  • dywidendy dla członków spółdzielni,
  • wypłatę części zysku wspólnikom spółek osobowych,
  • powiększenie kapitałów własnych samofinansowania,
  • powiększenie funduszy specjalnych,
  • kapitał zapasowy obowiązkowo w spółce akcyjnej (min. 8 %),
  • fundusz zasobowy obowiązkowo w spółdzielni (min. 5 %).

Ocena wyniku finansowego – dotyczy wyniku finansowego dodatniego, zerowego i ujemnego.

W wyniku finansowym dodatnim ocena dokonywana jest na podstawie:
a) wskaźnika absolutnego – wyraża kwotę zysku,
b) wskaźników rentowności – wskazują na zależności między osiągniętym zyskiem a określoną podstawą. Wyróżniamy następujące wskaźniki:

wskaźnik rentowności – stosunek procentowy osiągniętego zysku do ponoszonych kosztów:

Wr brutto = (Zb * 100%) / K , Wr netto = (Zn * 100%) / K

Określa, ile złotych zysku brutto lub netto przypada na każde 100 zł ponoszonych przez przedsiębiorstwo kosztów. Im wyższy tym lepiej, a w czasie powinien być rosnący.

wskaźnik rentowności sprzedaży – stosunek procentowy osiągniętego zysku brutto lub netto do uzyskanych przychodów ze sprzedaży:

Wrs brutto = (Zb * 100%) / P , Wrs netto = (Zn * 100%) / P

Określa, ile złotych zysku brutto lub netto przypada na każde 100 zł osiągniętych przychodów ze sprzedaży. Powinien być jak najwyższy, a w czasie rosnący.

wskaźnik rentowności majątku – stosunek procentowy zysku brutto lub netto do wartości zaangażowanego majątku:

Wrm brutto = (Zb * 100%) / M , Wrm netto = (Zn * 100%) / M

M – suma majątku trwałego i obrotowego

Określa, ile złotych zysku brutto lub netto przypada na każde 100 zł zaangażowanego majątku w działalność gospodarczą.

wskaźnik rentowności kapitałów własnych – stosunek procentowy zysku brutto lub netto do wartości posiadanych kapitałów własnych:

Wrkw brutto = (Zb * 100%) / KW , Wrkw netto = (Zn * 100%) / KW

Określa, ile złotych zysku brutto lub netto przypada na każde 100 zł zaangażowanego w działalność kapitału własnego.

wskaźnik poziomu kosztów: Wpk = (K * 100%) / P

Wynik finansowy zerowy – przedsiębiorstwo nie osiąga zysków, ale też nie ponosi strat. Gospodaruje na progu rentowności i wyróżnia się:
a) próg rentowności ilościowy – określa, ile wyrobów musi wytworzyć i sprzedać przedsiębiorstwo żeby nie ponieść strat:

Pri = Ks / (czn – kz)

Ks – całkowite koszty stałe
czn – cena zbytu netto
kz – jednostkowe koszty zmienne

Występują tutaj następujące sytuacje:

  • wynik jest zerowy, jeżeli sprzedaż jest równa ilości progu rentowności,
  • przedsiębiorstwo osiąga zysk, gdy sprzedaż jest większa od ilości w progu rentowności,
  • przedsiębiorstwo ponosi stratę, gdy sprzedaż jest mniejsza od ilości w progu rentowności.

b) próg rentowności wartościowy – określa, jaką wartość musi osiągnąć przychód ze sprzedaży żeby przedsiębiorstwo nie ponosiło strat:

Prw = Ks / (1 – (kz / czn)) , Prw = Pri * czn

Wynik finansowy ujemny – przedsiębiorstwo ponosi straty finansowe i nie posiada rezerwy z kapitału własnego na ich pokrycie, co skutkuje likwidacją lub upadłością.

Likwidacja występuje wtedy, gdy zadłużenie jest niższe lub równe wartości posiadanego przez nie majątku. W tym przypadku dochodzi do sprzedaży składników majątkowych i spłaty zadłużenia.

Upadłość występuje wtedy, gdy zadłużenie przewyższa wartość posiadanego majątku. Wniosek o upadłość może złożyć do sądu każdy wierzyciel a także dłużnik. Sąd wzywa wszystkich wierzycieli w celu ustalenia roszczeń wobec dłużnika i proponuje zawarcie układu. Układ taki polega na tym, że wierzyciele:

  • rezygnują z części długu,
  • rozkładają spłatę długu na raty,
  • wyznaczają inny późniejszy termin spłaty długu.

Jeżeli do zawarcia układu nie dojdzie lub gdy dłużnik nie wywiąże się z postanowień układu, sąd uchyla układ i ogłasza upadłość przedsiębiorstwa oraz wyznacza syndyka masy upadłościowej, który ma za zadanie sukcesywnie sprzedać składniki majątkowe dłużnika w celu spłaty za niego części zobowiązań.

Powrót