Organizacja

Organizacja – polega na współistnieniu i współdziałaniu elementów danej całości w celu jej prawidłowego funkcjonowania. Występują następujące znaczenia organizacji:

  • organizacja w znaczeniu przedmiotowym – polega na podziale całości na komórki organizacyjne lub funkcjonalne i dokonaniu powiązań między nimi.

Ogniowo I to zarząd przedsiębiorstwa, w którym wyróżnia się komórki funkcjonalne kierowanych przez jednego kierownika i wykonujących określone zadania, którymi są działy.
Ogniwo II to ogniowo bezpośrednio produkcyjne, w którym występują: wydziały produkcyjne, zespoły pracownicze, brygady robocze, stanowiska robocze (statyczne ujęcie organizacji). Występuje także dynamiczne ujęcie organizacji, które polega na podziale działania na jego elementy składowe.

  • organizacja w znaczeniu podmiotowym – organizacją jest każda jednostka działająca w gospodarce np. fabryka mebli.
  • organizacja w znaczeniu czynnościowym – każde zorganizowane działanie czyli przemyślane, zaplanowane i przebiegające zgodnie z określonym zasadami organizacji.
  • organizacja w znaczeniu przymiotowym – ma na celu ocenę organizacji w trzech wyżej wymienionych znaczeniach i stwierdza jak ta organizacja jest (jeśli jest zła należy dokonać reorganizacji).

Podstawowymi wyznacznikami tworzenia struktury organizacyjnej są:

  • podział zadań między poszczególne komórki – wykonują one ściśle określone czynności, które wpływają na pracę innych komórek i tworzą łańcuch współzależności organizacyjno-wytwórczych,
  • orientacja przedsiębiorstwa na rynek – punktem wyjścia staje się rynek i daje okazję konsumentom do korzystania wyboru towaru, producentów.

Wyróżniamy następujące systemy struktur organizacyjnych:
a) system liniowy – na czele każdej komórki organizacyjnej stoi tylko jeden kierownik, który kieruje całością i ponosi odpowiedzialność za jej pracę.

  • Zalety:
    – obowiązuje zasada jednoosobowego kierownictwa,
    – jasno określony zakres odpowiedzialności i kompetencji,
    – podział władzy i kompetencji.
  • Wady:
    – uniwersalność kwalifikacji,
    – długa droga podejmowania decyzji,
    – możliwość załamania organizacji.

b) system funkcjonalny – nie ma jednego kierownika, komórka niższego szczebla może otrzymać polecenie od kilku zwierzchników.

  • Zalety:
    – odejście od uniwersalnej kwalifikacji stojącej na czele organizacji,
    – krótka droga podejmowania decyzji,
    – podział kompetencji między kierowników,
    – duża fachowa wiedza personelu kierowniczego.
  • Wady:
    – każdy pracownik podlega każdemu kierownikowi,
    – możliwość otrzymywania sprzecznych poleceń,
    – trudność w ustaleniu zakresu kompetencji i odpowiedzialności,
    – rozbieżności w decyzjach.

c) system sztabowo-liniowy – zachowuje zasadę bezpośredniego podporządkowania jednemu kierownikowi. Kierownikowi dodaje się komórki sztabowe, których zadaniem jest opracowanie materiałów potrzebnych mu do podejmowania decyzji.

  • Zalety:
    – zasada jednoosobowego kierownictwa.
  • Wady:
    – konflikty między komórkami sztabowymi a osobami podejmującymi decyzji.

Powrót