Planowanie i tryb planowania

Plan – zbiór podjętych decyzji oraz źródło podejmowania dalszych decyzji.

Potrzeba planowania wynika z konieczności ustalenia:

  • celów działania przedsiębiorstwa,
  • metod i sposobów realizacji celów,
  • czynności, których wykonanie umożliwi osiągnięcie zamierzonego celu.

Rodzaje planowania:

  • strategiczne – na okres kilku, kilkunastu, kilkudziesięciu lat,
  • taktyczne – na okres jednego roku,
  • operatywne – uściślenie planu taktycznego i wprowadza na bieżąco zmiany, jeżeli zmieniły się warunki jego realizacji.

Wyróżniamy następujące zasady planistyczne:

  • zasada realności planu – zadania zawarte w planie powinny być możliwe do wykonania przez przedsiębiorstwo w możliwych do tego warunkach,
  • zasada alternatywnych rozwiązań – do planowanych efektów można dojść różnymi drogami i przy zaangażowaniu różnych środków, opracowuje się tutaj warianty planu,
  • zasada koncentracji – łączenie określonych zadań i czynności przez odpowiednio dobrane zespoły wykonawców, celem jest jak najszybsze wykonanie określonych zamierzeń,
  • zasada racjonalnego gospodarowania – ustala w danych warunkach najlepsze wyniki przedsiębiorstwa przy określonym poziomie zużycia środków niezbędnych dla ich realizacji, ma za zadanie określić w planie zadania i cele oraz odpowiednio dobrać środki do wykonania planu,
  • zasada elastyczności planowania – dostosowanie sposobu realizacji założeń planowych do zaistniałych okoliczności,
  • zasada podstawowego ogniwa – określa w planie najważniejsze zadania, które decydują o wynikach prowadzonej działalności oraz zapewnia środki na wykonanie planu.

Najważniejsza metoda planowania:

– metoda bilansowa

Równanie obrotów towarowych w firmie handlowej: Za + Zp = S + U + Z

Korzyść: można obliczyć każdą wielkość planową, jeżeli znamy pozostałe wielkości.

Za – planowany zakup
Zp – zapas początkowy towarów
S – planowana sprzedaż
Zk – planowany zapas końcowy
U – planowane ubytki towarowe na podstawie limitu wyznaczającego górną granicę do jakiej ubytki mogą wystąpić

Roczny plan działalności jednostki gospodarczej składa się z planów odcinkowych, które odnoszą się do:

  • zadań przedsiębiorstwa
    – plan produkcji i sprzedaży (w przemyśle),
    – plan obrotów towarowych (w handlu),
    – plan usług (w firmie usługowej),
  • środków realizacji zadań
    – plan inwestycji,
    – plan zaopatrzenia materiałowo-technicznego,
    – plan zatrudnienia i funduszu wynagrodzeń,
  • nakładów
    – plan kosztów
  • przewidywanych efektów
    – plan finansowy

Wyróżniamy następujące etapy planowania:

  • prace przygotowawcze – polegają na zbieraniu informacji niezbędnych do podjęcia konkretnych decyzji na przyszłość, źródłem informacji są np. wyniki analizy rynku itp.,
  • opracowanie projektu planów odcinkowych – prace przebiegają w różnych komórkach przedsiębiorstwa,
  • koordynacja planów odcinkowych – opracowanie projektu planu. Do działu planowania spływają plany odcinkowe, a tam badana jest ich wewnętrzna zgodność oraz łączy się wszystko w całość,
  • uchwalenie planu – z projektem planu zapoznają się pozostałe organy w przedsiębiorstwie, które są uprawnione do podejmowania decyzji w tym zakresie i uchwalają razem plan.

Powrót