Zadania z ekonomiki przedsiębiorstw dotyczące zatrudnienia i płac

Zadanie nr 37
W przedsiębiorstwie A zwolniono w ubiegłym roku 336 pracowników, a przyjęto 378 pracowników. W przedsiębiorstwie B liczba zwolnionych i przyjętych wynosiła odpowiednio: 276 i 253 pracowników. Średni roczny stan zatrudnienia w przedsiębiorstwie A wynosił 4200 pracowników, natomiast w B 2300 osób. Ocenić i porównać ruch pracowników w podanych przedsiębiorstwach.

Rozwiązanie:

Przedsiębiorstwo A
Wp = (Po * 100%) / Z
Wp = (378 * 100%) / 4200 = 9 %
Wz = (ZW * 100%) / Z
Wz = (336 * 100%) / 4200 = 8 % ? Wpł

Przedsiębiorstwo B
Wp = (Po * 100%) / Z
Wp = (253 * 100%) / 2300 = 11 % ? Wpł
Wz = (ZW * 100%) / Z
Wz = (276 * 100%) / 2300 = 12 %

Z dokonanych obliczeń wynika, że wyższa płynność występuje w przedsiębiorstwie B, gdzie wskaźnik płynności wynosi 11 %, natomiast w przedsiębiorstwie A tylko 8 %.

Zadanie nr 38
Średni stan załogi i ruch pracowników według poszczególnych zawodów przedstawia się w roku badanym w zakładach mechanicznych następująco:

ep (43)

W roku ubiegłym wskaźnik przyjęć wynosi 10,2 %, a wskaźnik zwolnień 11,4 %.
Obliczyć wskaźnik przyjęć i zwolnień dla całego zakładu oraz wskaźniki płynności kadr dla określonych zawodów w roku badanym. Ocenić tę płynność.

Rozwiązanie:

Cały zakład:
Wp = (Po * 100%) / Z
Wp = (279 * 100%) / 3000 = 9,3 %
Wz = (ZW * 100%) / Z
Wz = (261 * 100%) / 3000 = 8,7 %

Poszczególne grupy zawodowe:
1. ślusarze
W = (Za * 100%) / Z
W = (30 * 100%) / 400 = 7,5 %

2. tokarze
W = (48 * 100%) / 600 = 8 %

3. murarze
W = (2 * 100%) / 50 = 4 %

4. mechanicy
W = (25 * 100%) / 250 = 10 %

5. frezerzy
W = (40 * 100%) / 500 = 8 %

6. szlifierze
W = (24 * 100%) / 300 = 8 %

7. pozostali pracownicy
W = (81 * 100%) / 900 = 9 %

Z dokonanych obliczeń wynika, że w stosunku do roku ubiegłego wskaźnik płynności zmalał o 1,5 % i wyniósł 8,7 % (było 10,2 %). W poszczególnych grupach zawodowych najwyższa płynność kadr wystąpiła w zawodzie mechanik i wyniosła 10 %, a najniższa w zawodzie murarz 4 %. W pozostałych grupach zawodowych poziom płynności był zbliżony i niewiele odbiega od wskaźnika dla całego zakładu.

Zadanie nr 39
Obliczyć wskaźniki stabilizacji załogi w przedsiębiorstwach A i B oraz dokonać ich porównania, jeżeli w przedsiębiorstwie A zatrudnionych jest ogółem 320 pracowników, w tym 192 legitymuje się stażem pracy powyżej 3 lat. W przedsiębiorstwie B na ogólną liczbę 90 pracowników, 18 pracowników ma staż pracy poniżej 3 lat.

Rozwiązanie:

Przedsiębiorstwo A
Wst = (192 * 100 %) / 320 = 60 %

Przedsiębiorstwo B
Wst = (72 * 100 %) / 90 = 80 %

Wyższy poziom stabilizacji jest w przedsiębiorstwie b, gdzie tylko 20 % zatrudnionych posiada krótki staż pracy. Natomiast w przedsiębiorstwie A poziom stabilizacji nie jest wysoki, aż 40 % wszystkich pracowników zalicza się do grupy stażowej do 3 lat czyli do grupy, w której poziom płynności zazwyczaj jest najwyższy.

Zadanie nr 40
Ustalić wydajność pracy w kopalni węgla w III i IV kwartale liczoną na jednego pracownika oraz jedną roboczogodzinę mając następujące dane:

ep (44)

Rozwiązanie:

III kwartał
Wp = Ep / Z
Wp = 302400 t / 2400 prac = 126 t/prac
Wp = Ep / T
Wp = 302400 t / 1512000 rh = 0,2 t/rh

IV kwartał
Wp = 307500 t / 2500 prac = 123 t/prac
Wp = 307500 t / 1500000 rh = 0,21 t/rh

Wydajność pracy w kopalni węgla w III kwartale wynosiła 126 ton na 1 pracownika, natomiast w IV kwartale 123 tony na 1 pracownika.

Zadanie nr 41
Wielkość produkcji w marcu i kwietniu przedstawiała się następująco:

ep (45)

Pracochłonność normowana wykonania wyrobu A wynosi 4 h, wyrobu B 8 h, wyrobu C 2 h. W marcu pracownicy przepracowali łącznie 30 tys. rh, a w kwietniu 32 tys. rh.
Obliczyć i ocenić wydajność pracy w mierniku pracochłonnościowym.

Rozwiązanie:

Marzec
Pn = ∑(Pi * Nc)
Pn = (500 szt. * 4 h) + (3000 szt. * 8 h) + (3500 szt. * 2 h) = 33000 nh
Wp = 33000 nh / 30000 rh = 1,1 nh/rh

Kwiecień
Pn = (400 szt. * 4 h) + (3500 szt. * 8 h) + (2000 szt. * 2 h) = 36000 nh
Wp = 36000 nh / 32000 rh = 1,125 nh/rh

W kwietniu nastąpił wzrost wydajności pracy w porównaniu z marcem, ponieważ pracownicy wytwarzający podane wyroby powinni wykonać tę produkcję w ciągu 36000 h, a wykonali w ciągu 32000 h, tak więc na 1 rh przypada 1,125 nh (o 0,025 więcej niż w marcu).

Zadanie nr 42
Zakłady odzieżowe wyprodukowały w maju 15 tys. par butów ze skóry, a w czerwcu 19600 par butów zamszowych. Cena butów ze skóry wynosi 6,60 zł za jedną parę, a butów zamszowych 6,05 zł. Norma pracochłonności dla jednej pary butów ze skóry wynosi 0,2 h, a dla zamszowych 0,15 h. Zatrudnienie w podanych miesiącach było takie samo i wynosiło 15 pracowników. Ocenić wydajność pracy 1 pracownika we wszystkich miernikach.

Rozwiązanie:

Maj
Miernik ilościowy – Wp = 15000 par / 15 prac = 1000 par/prac
Miernik wartościowy – Wp = (15000 par * 6,60 zł/parę) / 15 prac = 6600 zł/prac
Miernik pracochłonnościowy – Pn = 15000 par * 0,2 h/par = 3000 nh
Wp = 3000 nh / 15 prac = 200 nh/prac

Czerwiec
Miernik ilościowy – Wp = 19600 par / 15 prac ? 1307 par/prac
Miernik wartościowy – Wp = (19600 par * 6,05 zł/parę) / 15 prac = 7905,33 zł/prac
Miernik pracochłonnościowy – Pn = 19600 par * 0,15 h/par = 2940 nh
Wp = 2940 nh / 15 prac = 196 nh/prac

W czerwcu wydajność w mierniku ilościowym na 1 pracownika wynosiła średnio 1307 par, o 307 par więcej niż w ubiegłym miesiąc. W mierniku wartościowym wydajność wynosiła średnio 7905,33 zł na osobę, o 1305,33 zł więcej niż w maju, natomiast w mierniku pracochłonnościowym wydajność wynosiła średnio 196 nh na osobę, o 4 nh mniej niż w maju. Z uwagi na zmianę rodzaju wytwarzanych butów i mniejszą i niższą pracochłonność wykonania jednej pary butów zamszowych w porównaniu z butami wytwarzanymi w maju wydajność pracy w mierniku ilościowym wzrosła, krótszy czas wykonania jednostki wyrobu spowodował, że z tego właśnie powodu pracownicy mogli wytworzyć więcej tego produktu w czerwcu. Większa ilość wytworzonych butów spowodowała, że wzrosła również wartość produkcji na jednego pracownika. Natomiast miernik pracochłonnościowy wskazuje na obniżenie wydajności w czerwcu o 4 nh na pracownika.

Zadanie nr 43
W zakładowym systemie wynagrodzeń obowiązującym w przedsiębiorstwie stawka podstawowa pracownika wynosi 5,20 zł/h. W tabeli płac uwzględniono 6 kategorii zaszeregowania. Zawarte w niej współczynniki kwalifikacyjne wynoszą: 1,1; 1,2; 1,3; 1,5; 1,7. Sporządzić tabelę płac i podać jej rozpiętość.

Rozwiązanie:

ep (46)

Rozpiętość tabeli – 8,84 zł/h – 5,20 zł/h = 3,64 zł/h

Zadanie nr 44
Pracownicy A i B wynagradzani są w systemie czasowym. Pracownik A przepracował w miesiącu 168 h i jest zaszeregowany do IV kategorii, dla której współczynnik kwalifikacyjny wynosi 1,7. Natomiast pracownik B przepracował 20 dniówek, a zaszeregowany jest do II kategorii, dla której współczynnik wynosi 1,4. Stawki podstawowe w tabeli płac 3,85 zł/h oraz 20 zł/dz. Obliczyć wynagrodzenie podstawowe tych pracowników.

Rozwiązanie:

Pracownik A
Pp = Th * sh
sh = 1,7 * 3,85 zł/h = 6,55 zł/h
Pp = 168 h * 6,55 zł/h = 1100,40 zł

Pracownik B
Pp = Tdz * sdz
sdz = 1,4 * 20 zł/dz = 28 zł/dz
Pp = 20 dni * 28 zł/dz = 560 zł

Zadanie nr 45
Pracownicy A i B, których stawka za godzinę wynosi 7,50 zł, przepracowali w danym miesiącu 176 h. Pracownik A wykonał w tym czasie 300 szt. wyrobów w odniesieniu do których obowiązuje norma czasu 60 min./szt. Pracownik B wykonał 1500 szt. wyrobów, a obowiązuje go norma wydajności w wysokości 10 szt/h.
Obliczyć wynagrodzenie podstawowe pracownika A i B za wykonaną produkcję.

Rozwiązanie:

Pracownik A
sa = sh * Nc
sa = 7,50 zł/h * 1 h/szt = 7,50 zł/szt
Pp = Pi * sa
Pp = 300 szt * 7,50 zł/szt = 2250 zł

Pracownik B
sa = sh / Nw
sa = 7,50 zł/h / 10 szt/h = 0,75 zł/szt
Pp = 1500 szt * 0,75 zł/szt = 1125 zł

Zadanie nr 46
Stawka za wykonanie jednej sztuki wyrobów w granicach normy została ustalona w wysokości 0,40 zł. W przypadku przekroczenia normy do 5 % stawka za jednostkę wyrobu wynosi 0,60 zł, przy przekroczeniu normy od 5 do 10 % stawka wynosi 0,85 zł, a powyżej 10 % stawka wynosi 1,05 zł. Obowiązująca pracownika norma to 9 szt. wyrobów na godzinę. Pracownik X przepracował w miesiącu 176 h i wykonał 2035 szt. wyrobów.
Obliczyć wynagrodzenie tego pracownika, gdyby obowiązywał akord prosty oraz jego rzeczywiste wynagrodzenie przy progresji wielostopniowej.

Rozwiązanie:

Akord prosty
Pp = 2035 szt. * 0,40 zł/szt = 814 zł

Akord progresywny
Nmc = 176 h * 9 zł/h = 1584 szt.
Przekroczenie normy – 2035 szt. – 1584 sz. = 451 szt.
do 5 % – 1584 * 5 % = 79,2 szt.
5 – 10 % – 1584 * 5 % = 79,2 szt.
pow. 10 % – 451 – 158,4 = 292,6 szt.
Pp = (1584 szt. * 0,40 zł/szt) + (79,2 szt. * 0,60 zł/szt) + (79,2 szt. * 0,85 zł/szt) + (292,6 szt. * 1,05 zł/szt) = 1055,67 zł

Po zastosowaniu akordu progresywnego pracownik X zarobiłby o 241,67 zł więcej niż gdyby był zastosowany akord prosty.

Powrót