Rynek pracy i polityka kadrowa

Rynek pracy – miejsce, gdzie dochodzi do spotkań pracodawców i pracobiorców oraz do wymiany decyzji i informacji dotyczących możliwości podjęcia pracy.

Popyt na pracę – wyrażony jest przez pracodawców. Określa zapotrzebowanie na pracowników. Czynnik, który bezpośrednio kształtuje popyt, to ilość wolnych miejsc pracy. Zależy ona od:

  • płynności naturalnej – zwalnianie się miejsc pracy w związku ze zgonem pracownika, przejściem na emeryturę czy rentę,
  • inwestycji – powstawanie nowych przedsiębiorstw lub ich rozbudowa,
  • ceny pracy – wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od płacy minimalnej ustalonej przez rząd oraz od dodatkowych nakładów jakie ponosi pracodawca w związku zatrudnieniem nowego pracownika (składki ZUS płacone przez pracodawcę).

Podaż pracy – wyrażony jest przez pracobiorców. Określa ilość osób zdolnych i chętnych do podjęcia pracy za określone wynagrodzenie.

Rodzaje rynków:

  • rynek pracownika – wtedy popyt na pracę jest wyższy od podaży pracy. Występuje niedobór siły roboczej, każdy kto szuka pracy znajdzie ją na odpowiednich dla niego warunkach, ale nie każdy pracowała będzie miał możliwość zatrudnienia właściwego pracownika,
  • rynek pracodawcy – występuje, gdy podaż pracy jest wyższa od popytu na pracę. Pojawia się tutaj nadmiar siły roboczej (bezrobocie), a więc nie każda osoba poszukująca pracy znajdzie ją,
  • rynek zrównoważony – występuje, gdy popyt na pracę jest równy podaży pracy.

Polityka kadrowa – zbiór decyzji podejmowanych przez pracodawców w stosunku do pracowników.

Decyzje te głównie dotyczą:

  • przyjmowania i zwalniania pracowników,
  • szkolenia zawodowego,
  • oceny pracy pracowników,
  • awansu pracowników.

Przyjmowanie pracowników – odbywa się na początku selekcja czyli wybór odpowiedniego pracownika. Podstawą dokonania takiej selekcji jest wiedza o pracowniku, którą można stwierdzić po złożeniu przez kandydata CV, listu motywacyjnego, dokumentów potwierdzających wykształcenie i kwalifikacje itp. Po wyborze odpowiedniego pracownika pracodawca zaprasza na rozmowę kwalifikacyjną.

Pracodawca może zastosować dwie rodzaje selekcji pracowników:

  • pozytywną – wybiera najlepszego kandydata z pośród dobrych,
  • negatywną – odrzuca najgorszych kandydatów i przyjmuje pozostałych.

Rodzaje umów zawierane z przyszłymi pracownikami:

  • umowa o pracę
  • – umowa na okres próbny – jest to umowa wstępna, zazwyczaj poprzedzająca umowę na czas określony lub na czas nie określony,
  • – umowa na czas określony – podaje się dokładną datę rozpoczęcia i zakończenia pracy,
  • – umowa na czas nie określony – podaje się tylko datę rozpoczęci pracy,
  • – umowa w zastępstwie – stałego pracownika zastępuje nowy przez określony czas,
  • umowa zlecenie – wykonywana na zlecenie pracodawcy,
  • umowa o dzieło – wykonywanie określonego dzieła w zamian za otrzymanie wynagrodzenia.

Zwalnianie pracowników – umowa o pracę może być rozwiązana na wniosek każdej ze stron (pracownika czy pracodawcy) lub określonych w niej sytuacjach:

  • po upływie terminu umowy (umowa na czas określony),
  • po wykonaniu pracy (umowa zlecenie, umowa o dzieło),
  • po upływie okresu próbnego na zasadzie porozumienia stron.

Długość okresu wypowiedzenia zależy od rodzaju umowy oraz stażu pracy pracownika. Wynosi:

  • przy umowie na czas określony – 2 tygodnie,
  • przy umowie na okres próbny – od 3 dni do 2 tygodni,
  • przy umowie na czas nie określony – minimum 2 tygodnie dla osób pracujących mniej niż pół roku w jednym miejscu, 1 miesiąc dla osób pracujących więcej niż pół roku a mniej niż 3 lata, 3 miesiące dla osób pracujących w jednym miejscu więcej niż 3 lata.

Bez wypowiedzenia pracodawca może zwolnić pracownika w trybie natychmiastowym, gdy:

  • ewidentnie naruszy warunki umowy o pracę i regulamin pracy,
  • spożywa alkohol w pracy lub przychodzi w stanie pod wpływem alkoholu,
  • nie dochowa tajemnicy służbowej,
  • toczy się przeciwko niemu postępowanie sądowe,
  • utraci prawo do wykonywania zawodu np. zawodowi kierowcy.

Pracownik może zwolnić się bez wypowiedzenia w trybie natychmiastowym w sytuacji, gdy:

  • pracodawca ewidentnie naruszy warunki umowy o pracę,
  • jego stan zdrowia nie pozwala mu na dalsze wykonywanie pracy, a pracodawca nie jest w stanie znaleźć innego stanowiska pracy.

Powrót