Metody proste

Metody proste oceny projektów inwestycyjnych wykorzystuje się do wstępnej selekcji projektów inwestycyjnych. Na podstawie tych metod nie należy dokonywać ostatecznego wyboru projektu, który powinien być realizowany, lecz mają one umożliwić pierwszą, ogólną ich ocenę. Do najczęściej stosowanych prostych metod oceny opłacalności inwestycji należy prosty okres zwrotu oraz prosta stopa zwrotu.
Okres zwrotu nakładów inwestycyjnych – czas, po którym uzyskane, dzięki realizacji projektu inwestycyjnego, wpływy zrównają się z poniesionymi nakładami inwestycyjnymi.1
Jeżeli okres zwrotu jest krótszy niż pewien założony okres, to projekt taki powinien być realizowany, w odwrotnej sytuacji należy go odrzucić. Jeżeli natomiast analizuje się kilka odrębnych projektów inwestycyjnych, a głównym kryterium wyboru jest okres zwrotu poniesionych nakładów, wówczas należy wybrać ten projekt, dla którego okres zwrotu jest najkrótszy.
Sposób wyznaczania okresu zwrotu jest dość prosty. W pierwszej kolejności należy policzyć skumulowane przepływy pieniężne netto (skumulowane NCF). Okres zwrotu nastąpi wówczas, kiedy zmieni się znak z minusa na plus. Szczegółowo zasady obliczania prostego okresu zwrotu zostały przedstawione na przykładzie.

Przykład
Na podstawie przepływów pieniężnych zawartych w poniższej tabeli wyznacz prosty okres zwrotu inwestycji.

fp (40)

Rozwiązanie:

1. Obliczamy skumulowane przepływy pieniężne netto, dodając do siebie kolejne przepływy pieniężne netto

fp (41)

Wartość skumulowanych przepływów w kolumnie 1 powstała przez zsumowanie przepływu z kolumny 0 i 1 (tj. – 24000 + – 21000), co dało – 45000. Następnie do kwoty – 45000 dodano przepływ z drugiego roku w wysokości 25000, w wyniku czego otrzymano przepływ skumulowany na poziomie – 20000. W ten sposób obliczono skumulowane NCF we wszystkich latach.
Okres zwrotu nastąpi między 2 i 3 rokiem (na koniec 2 roku łączne nakłady są większe od wpływów o kwotę 20000, zaś już na koniec 3 roku to wpływy przewyższają nakłady o 10000. Okres zwrotu wynosi pełne 2 lata i kawałek 3 roku. Ten kawałek można obliczyć w prosty sposób. Skoro w całym trzecim roku realizowany jest przepływ w wysokości 30000, a do pokrycia po drugim roku pozostało jeszcze 20000 nakładów, można zapisać prostą proporcję:

30000 – 12 miesięcy
20000 – x miesięcy

fp (42)

Okres zwrotu wynosi więc 2 lata i 8 miesięcy. Po tym okresie poniesione nakłady zrównają się z osiągniętymi wpływami.

Wyznaczając w ten sposób okresu zwrotu, zakłada się, że wpływy środków pieniężnych rozkładają się w ciągu roku jednakowo, czyli w każdym miesiącu ich wielkość jest identyczna.
Metoda okresu zwrotu pozwala bardzo szybko dokonać selekcji projektów inwestycyjnych i odrzucić te, które nie spełniają założonego kryterium zwrotu nakładów.2 Główną wadą tej metody jest jednak to, że pomija ona fakt zmiany wartości pieniądza w czasie.3

Prosta stopa zwrotu – oznacza się ją symbolem ROI. Informuje o średniej rentowności danego projektu inwestycyjnego, a wyznacza się ją następująco:4

Prosta stopa zwrotu

gdzie:
fp (44) – średnia wartość zysku netto
I – poniesione nakłady

Prosta stopa zwrotu pozwala dokonać można wstępnej selekcji projektów inwestycyjnych. Do realizacji można wybrać te projekty, które generują najwyższą wartość prostej stopy zwrotu.
Prosta stopa zwrotu nie powinna być jednak stosowana przy podejmowaniu ostatecznej decyzji o realizacji lub odrzuceniu danego projektu inwestycyjnego. Nie uwzględnia ona zmiany wartości pieniądza w czasie i dlatego też powinna być traktowana jako dodatkowy wskaźnik uzupełniający dyskontowe miary oceny efektywności projektów inwestycyjnych.

Przykład
Na podstawie danych z tabeli przepływów oraz wiedząc, że zysk netto będzie miał w kolejnych latach następującą wartość: 10000 na koniec pierwszego roku, 20000 na koniec drugiego i trzeciego roku oraz 16000 na koniec czwartego roku, wyznacz prostą stopę zwrotu.

fp (45)

Rozwiązanie:

1. Obliczamy wartość średnią zysku netto

fp (46)

2. Obliczamy prostą stopę zwrotu

fp (47)

Odp. Średnia rentowność tej inwestycji wynosi 25 %, co oznacza, że każda złotówka nakładów generuje średniorocznie 25 groszy zysku netto.


1 Bień W., Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa, Difin, Warszawa 2000, s. 238.
2 Dynus M., Kołosowska B., Prewysz-Kwinto P., Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa, TNOiK, Toruń 2006, s. 140.
3 Bień W., Zarządzenie, op. cit., s. 240.
4 http://isc.infor.pl/slownik-pojec/haslo,100974.html z dnia 13 lutego 2012 r.

Powrót